{"id":2628,"date":"2026-05-30T15:35:08","date_gmt":"2026-05-30T13:35:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/?page_id=2628"},"modified":"2026-06-01T16:46:25","modified_gmt":"2026-06-01T14:46:25","slug":"kelten-en-franken","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/impressionen\/kelten-en-franken\/","title":{"rendered":"Kelten en Franken"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full has-custom-border\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"908\" height=\"798\" src=\"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Buchbeschlag.jpg\" alt=\"Karolingischer Buchbeschlag, gefunden auf dem Christenberg\" class=\"wp-image-275\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\" srcset=\"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Buchbeschlag.jpg 908w, https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Buchbeschlag-300x264.jpg 300w, https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Buchbeschlag-768x675.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 908px) 100vw, 908px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Karolingische boeksluiting, gevonden op de Christenberg<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-base-background-color has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-9e9be3cb wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--20);padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20);box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Welkom in het Old Sexton&#8217;s House Museum<\/h2>\n\n\n\n<p>De tentoonstelling is verdeeld in vijftien onderdelen en begint aan de linkerkant met de ijzertijd in Hessen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large has-custom-border\" style=\"margin-top:var(--wp--preset--spacing--20);margin-right:var(--wp--preset--spacing--20);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);margin-left:var(--wp--preset--spacing--20)\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"703\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Audio-Guide-Grafik-703x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2298\" style=\"border-top-left-radius:10px;border-top-right-radius:10px;border-bottom-left-radius:10px;border-bottom-right-radius:10px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\" srcset=\"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Audio-Guide-Grafik-703x1024.png 703w, https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Audio-Guide-Grafik-206x300.png 206w, https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Audio-Guide-Grafik.png 741w\" sizes=\"auto, (max-width: 703px) 100vw, 703px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-9e9be3cb wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;border-top-width:1px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--20);padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20);box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<p><strong>Tekstpanelen en vitrine in de vloer<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>1 &#8211; IJzertijd in Hessen\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>1-1 De vestiging van de Centrale Hooglanden<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>2 &#8211; De omgeving<\/li>\n\n\n\n<li>3 &#8211; Nedersetting en vesting<\/li>\n\n\n\n<li>4 &#8211; De Kelten op de Christenberg\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>4-1 &#8211; Mensen uit de IJzertijd<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>5 &#8211; De Saksische Oorlogen\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Reconstructie van het kasteel in de tiende eeuw<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>6 &#8211; De bouw van kasteel Kesterburg\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>6-1 Technologie en materialen van een grote bouwplaats<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>7 &#8211; De Franken op de Christenberg\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>7-1 Noord-Hessen in de vroege middeleeuwen<\/li>\n\n\n\n<li>7-2 Frankische geschiedenis tot het begin van de achtste eeuw<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>8 &#8211; Sint-Martinuskerk\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>8-1 Het decanaat Kesterburg<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>9 &#8211; Zendingswerk<\/li>\n\n\n\n<li>10 &#8211; Stadia van de architectuurgeschiedenis<\/li>\n\n\n\n<li>11 &#8211; De vitrine in de vloer<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-9e9be3cb wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;padding-top:var(--wp--preset--spacing--20);padding-right:var(--wp--preset--spacing--20);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--20);padding-left:var(--wp--preset--spacing--20);box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<p><strong>Andere tentoonstellingen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>12 &#8211; Vitrinekast in het midden<\/li>\n\n\n\n<li>13 &#8211; Model van een vestingmuur<\/li>\n\n\n\n<li>14 &#8211; Huismodel<\/li>\n\n\n\n<li>15 &#8211; Vitrinekast<\/li>\n\n\n\n<li>15 &#8211; Model van een poortsysteem<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-1&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-1-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-1\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 1 \u2013 IJzertijd in Hessen<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-1\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-1-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Naast bijna tachtig versterkte nederzettingen op heuveltoppen, zoals ringforten en kastelen van verschillende grootte en datering, zijn er in Hessen honderden vindplaatsen uit de IJzertijd ontdekt. \u200b\u200bTen noorden van de Glauberg is echter weinig bewijs te vinden van de pracht en praal van de vorstelijke graven op de vorstelijke zetels van Zuid-Duitsland en de lucratieve handelsbetrekkingen met de antieke Middellandse Zee.<\/p>\n\n\n\n<p>De fundamentele ontwikkelingstrends van de Zuid-Duitse IJzertijd van de achtste tot de zevende eeuw voor Christus zijn zeker waarneembaar in Noord-Hessen en de andere regio&#8217;s van het Midden-Hoogland. Dit geldt bijvoorbeeld voor vestingwerken, nederzettingen, begrafenisgebruiken, speciale technieken en mode. Sporen van nederzettingen buiten de versterkte heuveltopnederzettingen zijn talrijk en kunnen worden ge\u00efdentificeerd door clusters van vondsten op individuele locaties en door opgravingsvondsten, zoals kuilen en paalgaten \u2013 van huizenbouw \u2013 met bijbehorende artefacten. Complete vondsten zijn zeer zeldzaam, althans in Noord-Hessen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-2&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-2-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-2\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong>De vestiging van de Centrale Hooglanden<\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-2\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-2-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De toegenomen vestiging in de zuidelijke regio&#8217;s van de Centrale Hooglanden is deels te danken aan de zoektocht naar grondstoffen \u2013 met name ijzererts. Naast Christenberg en Glauberg zijn er in Hessen diverse bekende ijzeren-eeuwse vestingwerken die zich in de laatste twee eeuwen voor Christus ontwikkelden tot nederzettingen \u2013 zogenaamde oppida \u2013 van soms indrukwekkende omvang. Kenmerkend voor de classificatie als oppida zijn, naast de grootte en datering, onder andere de vondsten van Keltische gouden munten.<\/p>\n\n\n\n<p>De Altenburg bij Niedenstein, met zijn vijftien hectare grote plateau, breidde zich na diverse ommuurde uitbreidingen uit tot zestig hectare. De vesting op de D\u00fcnsberg \u2013 bij Biebertal-Fellinghausen, ten noordwesten van Giessen \u2013 werd waarschijnlijk rond 500 voor Christus gebouwd. De continu\u00efteit van de bewoning die leidde tot het oppidum, dat op zijn grootst negentig hectare besloeg, is nog niet definitief vastgesteld. Na 50 v.Chr. werd de D\u00fcnsberg veroverd door Germaanse stammen en waarschijnlijk kort voor de eeuwwisseling door de Romeinen verwoest.<\/p>\n\n\n\n<p>Het oppidum Heidetr\u00e4nk \u2013 tegenwoordig Oberursel-Oberstedten, ten noordwesten van Frankfurt aan de oostelijke rand van het Taunusgebergte \u2013 werd rond 300 v.Chr. gebouwd als vestingwerk rond twee oudere ringmuren. Met een totale oppervlakte van 130 hectare was het het grootste oppidum in Hessen. Een van de kleinere oppida in Hessen is de Am\u00f6neburg, gelegen vlakbij de Christenberg.<\/p>\n\n\n\n<p>De tweede helft van de eerste eeuw v.Chr. markeert een keerpunt in de Keltische bewoning van Hessen in de late ijzertijd. Germaanse stammen verdreven de Kelten uit hun nederzettingen. Archeologische vondsten op de D\u00fcnsberg tonen dit op indrukwekkende wijze aan.<\/p>\n\n\n\n<p>Tijdens hun veldtochten noordwaarts door het Rijn-Maingebied raakten de Romeinen rond de eeuwwisseling verwikkeld in gewapende conflicten met Germaanse stammen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-3&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-3-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-3\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 2 \u2013 De omgeving<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-3\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-3-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Ook in de omgeving van Christenberg, in het zuidwestelijke Burgwald, zijn vondsten uit de IJzertijd ontdekt. \u200b\u200bIn de directe omgeving zijn keramiek en sporen van nederzettingen gevonden bij Klutzkopf in het noordwesten, nabij het middeleeuwse verlaten dorp Thalhausen in het noorden, en ten oosten van Christenberg bij Lichten Heide.<\/p>\n\n\n\n<p>Tijdens de archeologische opgravingen op Christenberg werden talrijke vondsten, met name keramiek, opgegraven. Daarnaast werden er vondsten van metaal \u2013 brons en ijzer \u2013 en organisch materiaal \u2013 zoals botten \u2013 aangetroffen. Alle vondsten zijn afkomstig uit het nederzettingsgebied op het bergplateau.<\/p>\n\n\n\n<p>De keramische vondsten van Christenberg kunnen worden onderverdeeld in verschillende soorten vaten \u2013 potten, kommen en schalen.<\/p>\n\n\n\n<p>Op basis van de versieringen op de objecten behoren veel tot de Hessisch-Th\u00fcringse lijndecoratiegroep. Het alledaagse serviesgoed was versierd met lijnen en strepen in geometrische patronen. Vaak worden ruiten of driehoeken afgebeeld. De gestempelde vaten van het Braubach- en Am\u00f6neburg-type zijn van een ander soort.<\/p>\n\n\n\n<p>In deze periode verschijnen ook de eerste voorbeelden van aardewerk gemaakt op een pottenbakkerswiel op de vindplaats. Naast alledaags serviesgoed duiden spinnewielen, eveneens van keramiek, op een vreedzame nederzetting. Door hun verschillende afmetingen en materialen werden deze gebruikt om wol en andere materialen tot draad te spinnen. Als spinnewielen brachten ze het te spinnen materiaal in rotatie, waardoor een sterke draad ontstond.<\/p>\n\n\n\n<p>De bronzen vondsten, met uitzondering van enkele fibulae, zijn slechts als fragmenten bewaard gebleven. Deze omvatten eenvoudige draadringen, geknoopte ringen en diverse fibulae.<\/p>\n\n\n\n<p>Het merendeel van de ijzeren vondsten bestaat uit gereedschap voor dagelijks gebruik. Dit omvat beitels met huls, messen, beitels en beslag. Afgezien van een speerpunt en enkele onbekende pijlpunten werden er geen wapens gevonden op de Christenberg.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-4&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-4-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-4\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 3 \u2013 Nederzetting en vesting<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-4\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-4-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De nederzetting Christenberg \u2013 de voorganger ervan op de L\u00fctzelburg \u2013 en het omliggende gebied ontstonden onder andere vanwege de ijzerertsafzettingen in de directe omgeving. Christenberg werd rond 420 v.Chr. versterkt. De L\u00fctzelburg, eveneens versterkt maar aanzienlijk kleiner met een oppervlakte van 1,5 hectare, was te klein geworden voor de groeiende bevolking.<\/p>\n\n\n\n<p>Om het plateau te versterken, werd een muur van hout, steen en aarde van ongeveer 800 meter lang rondom het hele gebied gebouwd. De binnenkant van de muur was opgebouwd uit balken die in een soort kistvorm waren gestapeld. Verschillende kisten gevuld met aarde en stenen stonden dicht bij elkaar, en het droogmetselwerk aan de binnen- en buitenkant vormde een verdedigingsstructuur. Een houten borstwering of loopbrug diende als bovenste afsluiting. De enige toegang tot het plateau \u2013 een poort \u2013 bevond zich in het zuidoostelijke deel van de muur. Het reconstrueren van dit poortcomplex is moeilijk, aangezien alleen de ingestorte stenen en paalgaten van de constructie overgebleven zijn. Of er binnen de poort bewoners waren, is nog moeilijker vast te stellen dan de vestingwerken zelf. Het grote aantal vondsten wijst echter op een dichtbevolkte nederzetting.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-5&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-5-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-5\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 4 \u2013 De Kelten op de Christenberg<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-5\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-5-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Vanaf de hoogten ten westen van het Wetschaftdal is de Christenberg \u2013 in de middeleeuwen bekend als Kesterburg \u2013 bij M\u00fcnchhausen al van verre zichtbaar. Het grote, boomloze plateau, op een hoogte van 387 meter, loopt aan drie zijden steil af. Alleen in het oosten helt het geleidelijker af naar het Burgwald-bos.<\/p>\n\n\n\n<p>Lange tijd werd aangenomen dat de eerste permanente nederzetting en vesting op de berg in de vroege middeleeuwen ontstond, tijdens de oorlogen tussen de Franken en de Saksen. De berg was echter al duizend jaar eerder bewoond \u2013 in het begin van de vijfde eeuw voor Christus \u2013 gedurende een periode van ongeveer tweehonderd jaar. Bovendien bevond zich slechts een paar honderd meter ten noordwesten van de Christenberg de L\u00fctzelburg \u2013 een oudere en kleinere nederzetting \u2013 als directe voorganger. De nederzetting uit de ijzertijd op de Christenberg verdween rond 200 voor Christus om onbekende redenen. De gehele vesting brandde af. De bewoners zochten een nieuwe vestigingsplaats, wellicht op de Eisenberg bij Battenberg, slechts enkele kilometers verderop. Pas negenhonderd jaar later werd deze strategisch en machtig gunstige locatie opnieuw door mensen gebruikt, zij het onder andere historische omstandigheden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-6&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-6-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-6\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong>Mensen uit de IJzertijd<\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-6\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-6-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De nederzettingen L\u00fctzelburg en Christenberg dateren uit de zogenaamde IJzertijd, die in Centraal-Europa duurde van ongeveer 800 v.Chr. tot het begin van onze jaartelling.<\/p>\n\n\n\n<p>Net als de Steentijd en de Bronstijd is de IJzertijd door archeologen vernoemd naar een nieuw, overheersend materiaal, met name voor wapens en gereedschap. De mensen uit die tijd \u2013 hier aangeduid als Kelten \u2013 hebben geen eigen geschreven bronnen achtergelaten. Er bestaan \u200b\u200bgeen verslagen van individuen of gebeurtenissen. De oorsprong van de Kelten blijft in mysterie gehuld.<\/p>\n\n\n\n<p>Desondanks is de nederzetting op de Christenberg een belangrijke Keltische nederzettingslocatie. Samen met de Glauberg is het van bijzonder belang voor archeologisch onderzoek in Hessen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-7&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-7-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-7\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 5 \u2013 De Saksische Oorlogen<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-7\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-7-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Kasteel Kesterburg was een grensfortificatie in oorlogstijd. Het werd bemand door soldaten die de invloedssfeer van de Frankische koninklijke macht bewaakten. Militaire actie in de buurt van kasteel Kesterburg wordt slechts \u00e9\u00e9n keer in schriftelijke bronnen vermeld, in een kroniek.<\/p>\n\n\n\n<p>In de Slag bij Laisa en Battenfeld aan de bovenloop van de Eder in 778 vochten de Frankische troepen die in kasteel Kesterburg waren gestationeerd tegen Saksische troepen. Tussen 772 en 795 werden de Frankische troepen in verschillende campagnes door Noord-Hessen naar Saksisch gebied geleid. Kasteel Kesterburg was een belangrijke halteplaats op deze route.<\/p>\n\n\n\n<p>Kasteel Am\u00f6neburg lag \u00e9\u00e9n halteplaats verder naar het zuidoosten en kasteel B\u00fcraburg naar het noordoosten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-8&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-8-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-8\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong><strong>Reconstructie van het kasteel in de tiende eeuw<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-8\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-8-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Na het einde van de Saksische Oorlogen in de negende eeuw verloor kasteel Kesterburg zijn militaire betekenis. De vestingwerken werden niet langer onderhouden en Kesterburg raakte in verval.<\/p>\n\n\n\n<p>De torenachtige verdedigingswerken van de zuidpoort, de noordpoort, de noordwesttoren en de halfronde toren aan de noordoostelijke hoek van de ringmuur dateren uit de periode na 900. Grote delen van de ringmuur uit de Karolingische bouwperiode, die waren ingestort, werden herbouwd. De reden voor deze hernieuwde uitbreiding van kasteel Kesterburg was de strijd tussen twee hooggeplaatste adellijke families om de erfenis van het Karolingische koningschap in het Oost-Frankische rijk.<\/p>\n\n\n\n<p>De Frankische Conradijnen hadden een machtig gebied in Hessen gevestigd, beginnend in het lager gelegen Lahndal. Gedurende deze tijd wedijverden ze met de Saksische Liudolfingen, uit wier gelederen een belangrijke koning voortkwam, Hendrik I, die regeerde van 918 tot 936.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-9&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-9-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-9\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 6 \u2013 De bouw van kasteel Kesterburg<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-9\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-9-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De strategische ligging aan de westelijke rand van het Burgwald was doorslaggevend bij de keuze van de locatie. De vesting op het plateau bood een panoramisch uitzicht over het Wetschaftdal naar de zogenaamde Wijnroute of Wagenroute. Voor de Karolingen was de Wijnroute de belangrijkste route voor de aanvoer van troepen vanuit Rijn-Main naar Westfalen tijdens hun veldtochten tegen de Saksen in de achtste eeuw. Langs deze route bevonden zich talloze kleinere kastelen uit de Karolingische tijd.<\/p>\n\n\n\n<p>Edelen uit de regionale heersende klasse kregen de opdracht het terrein te verkennen en het kasteel te bouwen. Meesterbouwers, ambachtslieden en talloze arbeiders moesten worden ingeschakeld voor de daadwerkelijke planning en uitvoering van de bouw. \u200b\u200bHet grootste deel van de arbeidskrachten werd waarschijnlijk gerekruteerd uit de directe omgeving. Allereerst moest het oerwoud, dat eeuwenlang was gegroeid, worden gekapt. Het plateau en het vlakke terrein ten oosten ervan besloegen elk vier hectare. Bovendien werden de steile hellingen in het noorden, westen en zuiden waarschijnlijk afgevlakt om de kasteelheren een onbelemmerd uitzicht op het omliggende landschap te geven. In totaal werd hout gekapt van vijftien tot twintig hectare bos, dat direct gebruikt kon worden als bouwhout en brandhout.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-10&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-10-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-10\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong><strong>Technologie en materialen van een grote bouwplaats<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-10\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-10-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Vanaf het begin van de bouw was kasteel Kesterburg een grote bouwplaats met honderden arbeiders. Vierentwintigduizend ton puin en mortel was nodig voor de ringmuur \u2013 ongeveer zes meter hoog, twee meter breed en achthonderd meter lang. De gevarieerde zandsteen die gebruikt werd, kwam uit nabijgelegen steengroeven. Kalk, zand en water voor het maken van de mortel werden vermoedelijk met ossenkarren met \u00e9\u00e9n of twee assen de berg op vervoerd.<\/p>\n\n\n\n<p>De bouwers construeerden de ringmuur met behulp van een schelpvormige methode. Ze vulden de ruimte tussen de schelpen op met steen en mortel. In de eerste bouwfase werd een gebied van drie hectare versterkt. Een brede strook \u2013 aan de vlakke oostzijde \u2013 lag buiten de vestingwerken. Dit gebied moet na korte tijd in de vesting zijn opgenomen door de muur te verlengen. Het kasteel, zoals gebouwd in deze eerste fase, had een kamerpoort in het zuiden en een kleinere poort tussen verbrede delen van de muur in het noorden.<\/p>\n\n\n\n<p>Het vlakke terrein aan de oostzijde, het aanvalspunt, werd beveiligd door een systeem van wallen en grachten. Twee diepe, V-vormige grachten grensden aan de muur. Tot wel zeven grachten en wallen volgden een onversterkte buitenste burcht.<\/p>\n\n\n\n<p>De gebouwen binnen de kasteelmuren waren van hout. Er waren woningen, opslagloodsen, een smederij en hoogstwaarschijnlijk ook een kapel. Eenvoudige barakken dienden als verblijf voor de soldaten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-11&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-11-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-11\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 7 \u2013 De Franken op de Christenberg<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-11\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-11-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>In de eerste helft van de achtste eeuw bouwden christelijke Franken een vesting op het vier hectare grote terrein van het bergplateau. De locatie was strategisch gunstig, slechts een dag of twee reizen verwijderd van het nederzettingsgebied van de heidense Saksen. Militaire bases verrezen frequent in het Frankisch-Saksische grensgebied, omdat de machtsstrijd in Noordwest-Duitsland in deze periode herhaaldelijk oplaaide.<\/p>\n\n\n\n<p>De commandanten van dergelijke vestingen waren meestal Frankische edelen. Het is waarschijnlijk dat zij al vroeg een kapel of priv\u00e9kerk op de Kesterburg lieten bouwen. De voorlopers van de huidige kerk dateren dus van ver terug in de tijd.<\/p>\n\n\n\n<p>Aan het einde van de achtste eeuw bereikten de conflicten een hoogtepunt in de Saksische Oorlogen van de Frankische koning Karel de Grote, die leefde van 748 tot 814.<\/p>\n\n\n\n<p>Gedurende ongeveer honderd jaar speelde de vesting op de Christenberg een belangrijke rol in deze oorlogen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-12&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-12-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-12\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong><strong>Noord-Hessen in de vroege middeleeuwen<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-12\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-12-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Kasteel Kesterburg ligt in het hart van Noord-Hessen. Frankische kroniekschrijvers vermelden dit gebied echter niet in hun geschriften over de veroveringen van de zesde eeuw. Zuid-Hessen \u2013 ruwweg tot Giessen \u2013 en het lagere Lahndal \u2013 tot aan het gebied rond Weilburg-Wetzlar \u2013 waren al vroeg onder Frankisch bewind gekomen.<\/p>\n\n\n\n<p>De Kattenstam vestigde zich in Oud-Hessen. Dit omvatte de historische districten Oberlahngau en Hessengau, evenals gebieden ten noorden van de voormalige Romeinse Limes-grens.<\/p>\n\n\n\n<p>Aangezien geschreven bronnen geen melding maken van veroveringen van de Hessische stamgebieden, wordt algemeen aangenomen dat de Franken Noord-Hessen vanaf de zesde eeuw geleidelijk en vreedzaam in het Frankische Rijk integreerden.<\/p>\n\n\n\n<p>Aan het einde van de zevende eeuw veroverden de Saksen de gebieden van de Frankische Bructeri \u2013 Borthari \u2013 ten noorden van de Diemel en bedreigden daarmee de kleine stammen van Noord-Hessen. In deze periode had de Karolingische hofmeier Pippijn de Middelste (687-714) zijn heerschappij geconsolideerd, met name in het oostelijke deel van het Frankische rijk, en was hij in staat effectief te reageren op Saksische invallen.<\/p>\n\n\n\n<p>Een van de meest dringende maatregelen was de oprichting van grote militaire bolwerken. In Noord-Hessen werden B\u00fcraburg bij Fritzlar, en waarschijnlijk ook Am\u00f6neburg en Kesterburg op de Christenberg gebouwd.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-13&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-13-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-13\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong><strong>Frankische geschiedenis tot het begin van de achtste eeuw<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-13\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-13-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Oorspronkelijk waren de Franken en Saksen geallieerde Germaanse stammen. De eerste geschreven bronnen, daterend uit de late Romeinse tijd, vermelden verschillende Germaanse stammen aan de rechteroever van de Neder-Rijn en verwijzen naar hen gezamenlijk als Franken.<\/p>\n\n\n\n<p>Vanaf het midden van de vierde eeuw dreven de Saksen, die vanuit Noord-Duitsland naar het zuidwesten oprukten, de Saale-Franken de Rijnmonding in. Tegen het midden van de vijfde eeuw hadden de Rijn-Franken uitgestrekte gebieden aan beide zijden van de Neder-Rijn bezet en een onafhankelijk rijk gesticht.<\/p>\n\n\n\n<p>In die tijd bestond er geen verenigde Frankische stam. Talrijke kleinere stamgroepen opereerden vaak onafhankelijk van elkaar. De Franken kregen hoge militaire posities in Galli\u00eb onder Romeins bewind en bouwden later hun eigen machtige legers op.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-14&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-14-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-14\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 8 \u2013 Sint-Martinuskerk<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-14\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-14-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De Christenbergkerk, oftewel Sint-Martinuskerk, draagt de naam van een heilige die al in de vroege middeleeuwen werd vereerd: bisschop Martinus van Tours. Als Romeins soldaat deelde Martinus zijn mantel met een bedelaar. Later begon hij aan een religieuze carri\u00e8re en werd hij tot bisschop gekozen. Deze combinatie van militaire achtergrond en christelijke daden heeft Martinus mogelijk de status van nationale heilige van het Frankische Rijk bezorgd. Kerken die tijdens de Frankische expansie vanaf de achtste eeuw werden gesticht, dragen vaak de naam van deze heilige.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-15&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-15-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-15\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong><strong>Het decanaat Kesterburg<\/strong><\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-15\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-15-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De kerk op de Christenbergheuvel was sinds de middeleeuwen een administratief centrum van aanzienlijke omvang. De pastoor, destijds katholiek, woonde er ook met zijn personeel.<\/p>\n\n\n\n<p>Het decanaat Kesterburg, een administratieve eenheid die talrijke parochies omvatte, bestond uit de plaatsen Battenfeld, Bentreff, Breidenbach, Bromskirchen, Dautphe, Frankenau, Geismar, Gem\u00fcnden, Gr\u00fcsen, Kesterburg, Michelbach, R\u00f6ddenau, Sch\u00f6nstadt, V\u00f6hl en Wetter. Het decanaat was ondergeschikt aan het aartsdiaconaat St. Stefanus in Mainz, dat op zijn beurt tot het aartsbisdom Mainz behoorde.<\/p>\n\n\n\n<p>De Sint-Martinuskerk op de Christenberg was tot aan de Reformatie de parochiekerk van M\u00fcnchhausen, zelfs nadat de pastoor rond 1503 naar M\u00fcnchhausen was verhuisd. Johann Althaus, pastoor in M\u00fcnchhausen van 1504 tot 1526, was tevens de eerste protestantse geestelijke van de parochie na de Reformatie.<\/p>\n\n\n\n<p>De kerk in M\u00fcnchhausen, in katholieke tijd gewijd aan de Heilige Maria, werd de nieuwe parochiekerk. De Sint-Martinuskerk doet nog steeds dienst als grafkapel voor de omliggende begraafplaats. Op bepaalde belangrijke feestdagen worden er nog steeds diensten voor de hele parochie gehouden op de Christenberg. Meer dan driehonderd jaar lang omvatte de parochie de dorpen M\u00fcnchhausen, Wollmar, Roda, Ernsthausen, Obersimtshausen, Mittelsimtshausen en Schlagpf\u00fctze. De latere parochie Christenberg bestond uit de dorpen M\u00fcnchhausen en Wollmar. De huidige parochie Christenberg-Hollende omvat de dorpen M\u00fcnchhausen, Wollmar, Simtshausen, Niederasphe en Treisbach.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-16&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-16-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-16\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 9 \u2013 Zendingswerk<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-16\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-16-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Het christendom komt naar de berg<\/p>\n\n\n\n<p>Het is niet met zekerheid bekend wie het christendom naar onze regio bracht. Ten tijde van Bonifatius&#8216; zendingswerk, waarbij hij talloze kerken en kloosters stichtte in wat nu Hessen is, bevond zich een Frankische vesting op de berg om de grens tegen de Saksen te beveiligen. We kennen de naam ervan niet meer. Pas in 1227 werd er naar verwezen als &#8222;Kesterburg&#8220;. Het is zeer waarschijnlijk dat de bevelhebbers van het kasteel Frankische edelen waren die al een christelijke achtergrond hadden. Naast &#8222;Kesterburg&#8220; had de Frankische koninklijke macht ook B\u00fcraburg bij Fritzlar en Am\u00f6neburg gebouwd om haar heerschappij te verzekeren tegen de heidense Saksen die vanuit de rivier de Diemel naar het zuiden oprukten.<\/p>\n\n\n\n<p>Tussen 721 en 733 stichtte Bonifatius kerken en kloosters in Am\u00f6neburg en Fritzlar als onderdeel van zijn zendingswerk. In 723 liet hij de zogenaamde Donar-eik bij Gei\u00dfmar kappen en het hout werd gebruikt voor de bouw van de eerste kerk in Fritzlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Er zijn geen schriftelijke bronnen die aantonen dat Bonifatius Christenberg bezocht. Men zou hoogstens kunnen aannemen dat Bonifatius tijdens zijn reis door Noord-Hessen alle Frankische kastelen in de grensstreek met Saksen bezocht. In tegenstelling tot B\u00fcraburg-Fritzlar en Am\u00f6neburg wordt de &#8222;Kesterburg&#8220; op Christenberg echter niet genoemd door zijn biograaf Willibald.<\/p>\n\n\n\n<p>De &#8222;Boniface-trappen&#8220; zijn een steen bij de oude ingang van de Kesterburg die mogelijk oude kennis bewaard heeft. Volgens de legende stellen ze een voetafdruk en een afdruk van een wandelstok van Bonifatius voor.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-17&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-17-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-17\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tabel 10 \u2013 Stadia van de architectuurgeschiedenis<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-17\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-17-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>Het is mogelijk dat er al in 720 een eerste kerk op de Christenberg heeft gestaan \u2013 in tegenstelling tot Fritzlar en Am\u00f6neburg. Het gebouw was hoogstwaarschijnlijk volledig van hout, aangezien er geen stenen funderingen uit die periode zijn gevonden.<\/p>\n\n\n\n<p>Tijdens renovaties in de Sint-Martinuskerk in 1953 werden echter de funderingen van oudere kerkgebouwen onder de vloer ontdekt. \u200b\u200bDe oudste structuur, waarschijnlijk uit de Karolingische periode, was zelfs breder dan het huidige schip en had een rechthoekig koor. Of er aan de westkant van het gebouw een toren stond, kon niet met zekerheid worden vastgesteld. De schuine muren wijzen mogelijk op een westwerk met twee torens.<\/p>\n\n\n\n<p>In de 11e eeuw werd een nieuwe kerk gebouwd met een westtoren en een halfronde oostelijke apsis. De apsis werd in 1520 afgebroken en vervangen door een groot gotisch koor. De preekstoel aan de buitenkant en de steunberen van het schip dateren uit de late middeleeuwen of de vroegmoderne tijd.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-context=\"{ &quot;autoclose&quot;: false, &quot;accordionItems&quot;: [] }\" data-wp-interactive=\"core\/accordion\" role=\"group\" class=\"wp-block-accordion is-layout-flow wp-block-accordion-is-layout-flow\">\n<div data-wp-class--is-open=\"state.isOpen\" data-wp-context=\"{ &quot;id&quot;: &quot;accordion-item-18&quot;, &quot;openByDefault&quot;: false }\" data-wp-init=\"callbacks.initAccordionItems\" data-wp-on-window--hashchange=\"callbacks.hashChange\" class=\"wp-block-accordion-item is-layout-flow wp-block-accordion-item-is-layout-flow\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\">\n<h3 class=\"wp-block-accordion-heading\" style=\"border-top-left-radius:20px;border-top-right-radius:20px;border-bottom-left-radius:20px;border-bottom-right-radius:20px;box-shadow:var(--wp--preset--shadow--natural)\"><button aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"accordion-item-18-panel\" data-wp-bind--aria-expanded=\"state.isOpen\" data-wp-on--click=\"actions.toggle\" data-wp-on--keydown=\"actions.handleKeyDown\" id=\"accordion-item-18\" type=\"button\" class=\"wp-block-accordion-heading__toggle\"><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-title\"><strong>Tekstpanelen en vitrine in de vloer<\/strong><\/span><span class=\"wp-block-accordion-heading__toggle-icon\" aria-hidden=\"true\">+<\/span><\/button><\/h3>\n\n\n\n<div inert aria-labelledby=\"accordion-item-18\" data-wp-bind--inert=\"!state.isOpen\" id=\"accordion-item-18-panel\" role=\"region\" class=\"wp-block-accordion-panel is-layout-flow wp-block-accordion-panel-is-layout-flow\">\n<p>De vroegmiddeleeuwse vondsten tonen bouw- en graafgereedschap. Zonder dit \u2013 en ander \u2013 gereedschap zou de bouw van vestingwerken zoals Kesterburg op de Christenberg niet mogelijk zijn geweest.<\/p>\n\n\n\n<p>Linksboven is een ijzeren kruishamer afgebeeld.<\/p>\n\n\n\n<p>Rechtsboven liggen ijzeren gereedschappen zoals scharen, messen, sikkels, spijkers en een vuurstaal, waarvan sommige afkomstig zijn uit grafgiften.<\/p>\n\n\n\n<p>Rechts bevinden zich wapens en rijuitrusting van ijzer \u2013 een met goud ingelegd stuk stijgbeugel en een fragment van een spoor \u2013 beide replica&#8217;s \u2013 evenals pijlpunten.<\/p>\n\n\n\n<p>Onder liggen scherven van handgemaakt lokaal aardewerk. Karolingisch aardewerk, gedraaid op een pottenbakkerswiel, werd geproduceerd in grote pottenbakkerijen naar model uit het Rijnland en over lange afstanden verhandeld.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Welkom in het Old Sexton&#8217;s House Museum De tentoonstelling is verdeeld in vijftien onderdelen en begint aan de linkerkant met de ijzertijd in Hessen. Tekstpanelen en vitrine in de vloer Andere tentoonstellingen<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":861,"parent":148,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2628","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2628"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2715,"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2628\/revisions\/2715"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.foerderkreis-christenberg.de\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}